Goederencode opzoeken

In Nederland gebruik je voor het in- of uitvoeren van producten een goederencode. Deze code is opgebouwd in lagen die lopen van een wereldwijde standaard naar steeds gedetailleerdere indeling. Hoe meer cijfers, hoe specifieker het product wordt beschreven.

• De eerste 6 cijfers (GS-code) komen uit het Geharmoniseerd Systeem (GS) van de Werelddouaneorganisatie. Deze zes cijfers zijn in vrijwel alle landen ter wereld gelijk, waardoor een Nederlandse goederencode, een Duitse en een Amerikaanse code dezelfde openingscijfers delen.
• De cijfers 7 en 8 (GN-code) komen uit de Gecombineerde Nomenclatuur (GN) van de Europese Unie. Deze 8-cijferige onderverdeling voegt EU-detail toe en wordt vooral gebruikt voor de uitvoer en voor statistiek.
• De cijfers 9 en 10 (TARIC-code) komen uit het TARIC (het geïntegreerde tarief van de Europese Unie). Deze laatste twee cijfers leggen specifieke maatregelen vast, zoals douanerechten, schorsingen, contingenten en antidumpingrechten.

De tarieven en maatregelen die bij elke code horen, vind je in het Gebruikstarief van de Douane (onderdeel van de Belastingdienst), te raadplegen via tarief.douane.nl. Het Gebruikstarief is de officiële Nederlandse weergave van het Europese TARIC en bevat de actuele rechten bij invoer.

Het vinden van de juiste goederencode is een kwestie van stap voor stap van een brede categorie naar één precieze code toewerken. Dat kan via het officiële Gebruikstarief op tarief.douane.nl, en de zoeker op deze pagina werkt op dezelfde manier.

• Zoeken op product. Typ in gewone taal wat het artikel werkelijk is — "katoenen T-shirt", "laptop", "leren handtas" — en bekijk de voorgestelde posten. Kies de omschrijving die het dichtst bij jouw goederen ligt.
• Bladeren door de structuur. Is een zoekopdracht onduidelijk, werk dan de boom af: kies eerst het hoofdstuk (2 cijfers), dan de post (4 cijfers), vervolgens de onderverdeling (6 cijfers) en ten slotte de volledige goederencode (8 of 10 cijfers). Lees de juridische tekst en de aantekeningen op elk niveau goed, want uitsluitingen verwijzen producten vaak naar een ander hoofdstuk.
• Let op materiaal, functie en vorm. De indeling hangt vaak af van waar het product van gemaakt is, wat het doet en of het afgewerkt of in onderdelen is. Twee vrijwel identieke artikelen kunnen in totaal verschillende hoofdstukken vallen.

Heb je juridische zekerheid nodig — bijvoorbeeld omdat een verkeerde indeling duur kan uitpakken — dan kun je bij de Douane een Bindende Tariefinlichting (BTI) aanvragen. Een BTI is een schriftelijke beslissing die de Douane bindt aan een specifieke goederencode voor jouw product, doorgaans drie jaar geldig, en geeft je rechtszekerheid in de hele EU.

De goederencode is de sleutel tot de heffingen die je aan de grens betaalt. Bij invoer worden er normaal gesproken twee afzonderlijke bedragen berekend.

• Douanerechten. Elke goederencode draagt een rechtenpercentage dat uit het TARIC komt, uitgedrukt als percentage van de douanewaarde. Dat kan 0% zijn, maar kan ook oplopen, afhankelijk van het product.
• Invoer-btw. Bovenop de douanerechten betaal je btw bij invoer. Het standaardtarief is 21%; voor bepaalde goederen geldt het verlaagde tarief van 9%.

Belangrijk is hoe de btw wordt berekend. De btw-grondslag bij invoer is niet alleen de prijs van de goederen, maar de som van de douanewaarde + de douanerechten + de vracht (en bijkomende kosten tot de plaats van bestemming). De btw wordt dus ook geheven over de al betaalde douanerechten. Voor de actuele tarieven en regels kun je terecht bij de Belastingdienst.

De goederencodes zijn verdeeld over 99 hoofdstukken, geordend van ruwe grondstoffen naar afgewerkte producten. Ter illustratie volgen hier enkele veelvoorkomende producten met hun goederencode en het globale rechtenpercentage bij invoer in de EU.

• 8471 — Laptops en computers: doorgaans 0% douanerechten.
• 8517 — Smartphones en telefoontoestellen: doorgaans 0% douanerechten.
• 6109 — Katoenen T-shirts: ongeveer 12% douanerechten.
• 6404 — Sneakers en schoenen met textielbovendeel: ongeveer 16,9% douanerechten.
• 8703 — Personenauto's: ongeveer 10% douanerechten.

De percentages hierboven zijn standaard derde-landentarieven. Bij invoer uit een land waarmee de EU een handelsakkoord heeft, of bij toepassing van een tariefcontingent, kan het werkelijke percentage lager liggen. Controleer altijd de exacte code en de actuele maatregelen in het Gebruikstarief.

In Nederland worden drie codes door elkaar gebruikt, en het is belangrijk het verschil te kennen.

• GS-code (6 cijfers): de wereldwijde standaard van de Werelddouaneorganisatie.
• GN-code (8 cijfers): de Gecombineerde Nomenclatuur van de EU; deze gebruik je bij de uitvoer en voor de Intrastat-aangifte.
• TARIC-code (10 cijfers): het volledige geïntegreerde EU-tarief; deze gebruik je bij de invoer, omdat de laatste twee cijfers de invoermaatregelen bevatten.

Het verschil tussen invoer en uitvoer is in de praktijk dus concreet: voor invoer geef je de volledige 10-cijferige TARIC-code op, voor uitvoer volstaat de 8-cijferige GN-code. Let daarnaast op antidumpingrechten: voor bepaalde producten uit specifieke landen heft de EU extra rechten bovenop de gewone douanerechten, soms tientallen procenten. Deze staan in het TARIC bij de betreffende code.

Veelgemaakte indelingsfouten zijn het kiezen van een code op basis van de productnaam in plaats van materiaal en functie, het over het hoofd zien van aantekeningen bij een hoofdstuk, en het verwarren van onderdelen met afgewerkte producten. Houd er ten slotte rekening mee dat de nomenclatuur jaarlijks wijzigt: de GN wordt elk jaar per 1 januari geactualiseerd, dus controleer aan het begin van het jaar of jouw codes nog kloppen.