Inkomstenbelasting berekenen 2026

Hoe werkt de inkomstenbelasting in Nederland?

De inkomstenbelasting is de belasting die je in Nederland betaalt over je inkomen. Het inkomen wordt verdeeld over drie zogenoemde boxen. Verreweg de meeste mensen betalen belasting in box 1: inkomen uit werk en woning, zoals loon, winst uit onderneming, pensioen, uitkeringen en het eigenwoningforfait. Onze rekentool berekent de inkomstenbelasting in box 1 voor belastingjaar 2026.

Box 1 kent een progressief stelsel met schijven: hoe hoger je inkomen, hoe hoger het tarief over de bovenste euro's. Belangrijk om te weten is dat de tarieven in de eerste twee schijven niet alleen inkomstenbelasting bevatten, maar ook de premies volksverzekeringen (AOW, Anw en Wlz). Deze premies en de belasting worden samen via één gecombineerd tarief geïnd, zodat je in de praktijk maar één percentage per schijf ziet.

Inkomstenbelasting berekenen — stap voor stap

Wil je zelf je bruto netto berekenen? Volg deze stappen, of laat de rekentool het automatisch voor je doen:

1. Bepaal je bruto jaarinkomen. Tel je bruto maandinkomen × 12 op bij vakantiegeld, eventuele bonussen en andere belaste inkomsten uit werk en woning.
2. Trek je aftrekposten af. Denk aan hypotheekrenteaftrek, pensioenpremie, lijfrente of aftrekbare zorgkosten. Wat overblijft is je belastbaar inkomen in box 1.
3. Pas de schijftarieven 2026 toe. Bereken de belasting per schijf en tel die bij elkaar op (zie de tabel hieronder).
4. Verreken de heffingskortingen. Trek de algemene heffingskorting en de arbeidskorting af van de berekende belasting.
5. Bereken je netto-inkomen. Netto = bruto inkomen − inkomstenbelasting (na heffingskortingen).

Belastingschijven 2026 — de tarieven in box 1

Voor belastingjaar 2026 gelden er drie schijven in box 1 voor wie de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt. De tarieven in schijf 1 en 2 zijn gecombineerde tarieven: ze bevatten zowel inkomstenbelasting als de premies volksverzekeringen.

• Schijf 1 — 35,82 %: over het belastbaar inkomen tot € 38.441.
• Schijf 2 — 37,48 %: over het inkomen van € 38.441 tot € 76.817.
• Schijf 3 — 49,50 %: over het inkomen boven € 76.817.

Let op: het toptarief van 49,50 % geldt alleen over het deel van je inkomen boven € 76.817, niet over je hele inkomen. Bij een belastbaar inkomen van € 90.000 betaal je dus 35,82 % over de eerste schijf, 37,48 % over de tweede en pas 49,50 % over de laatste ruim € 13.000.

Voor mensen die de AOW-leeftijd hebben bereikt gelden in de eerste schijf lagere tarieven, omdat zij geen AOW-premie meer betalen. De actuele tarieven en bedragen vind je altijd op de officiële bron: belastingdienst.nl.

Heffingskorting, arbeidskorting en aftrekposten

Naast de schijftarieven verlagen heffingskortingen je belastingaanslag. Het verschil met aftrekposten is belangrijk: een heffingskorting gaat rechtstreeks van je belasting af, terwijl een aftrekpost je belastbaar inkomen verlaagt.

Heffingskortingen

• Algemene heffingskorting: een korting waar vrijwel iedereen recht op heeft. Het bedrag bouwt af naarmate je inkomen stijgt en daalt bij hogere inkomens richting nul.
• Arbeidskorting: een korting voor mensen die werken (loon of winst). Deze loopt eerst op met je inkomen en bouwt daarna weer af bij hogere inkomens.
• Daarnaast bestaan er specifieke kortingen, zoals de inkomensafhankelijke combinatie­korting voor werkende ouders en de ouderenkorting voor AOW-gerechtigden.

Aftrekposten

Aftrekposten verlagen je belastbaar inkomen. De bekendste zijn de hypotheekrenteaftrek voor de eigen woning, betaalde pensioenpremies en lijfrente, specifieke zorgkosten, giften aan goede doelen en bepaalde studiekosten.

De drie boxen op een rij

• Box 1 — werk en woning: loon, winst, pensioen, uitkeringen en het eigenwoningforfait. Hier worden de bovenstaande schijftarieven toegepast.
• Box 2 — aanmerkelijk belang: inkomen uit een belang van 5 % of meer in een bv, bijvoorbeeld dividend.
• Box 3 — sparen en beleggen: belasting over je vermogen (spaargeld en beleggingen) boven het heffingsvrije vermogen.

Gemiddeld tarief versus marginaal tarief

Veel mensen verwarren deze twee. Het gemiddelde tarief (ook wel effectief tarief) geeft aan welk percentage van je totale inkomen je aan belasting kwijt bent. Het marginale tarief is het percentage dat je betaalt over je laatst verdiende euro — dus over een loonsverhoging, overwerk of een bonus.

Een voorbeeld: bij een belastbaar inkomen van € 60.000 val je deels in schijf 2, dus je marginale tarief is 37,48 %. Je gemiddelde tarief ligt echter lager, omdat een groot deel van je inkomen tegen 35,82 % wordt belast en de heffingskortingen je aanslag verlagen. Wil je weten wat je netto overhoudt van een loonsverhoging, kijk dan naar je marginale tarief.

Aangifte inkomstenbelasting, voorlopige aanslag en wijzigingen

Aangifte doen

De aangifte inkomstenbelasting over belastingjaar 2025 doe je in het voorjaar van 2026. De deadline is 1 mei 2026. De Belastingdienst stelt vanaf 1 maart een vooringevulde aangifte beschikbaar, waarin loon, WOZ-waarde en bankgegevens al ingevuld staan. Controleer deze gegevens altijd en vul je aftrekposten aan. Lukt het niet op tijd, vraag dan vóór 1 mei uitstel aan.

Voorlopige aanslag

Met een voorlopige aanslag ontvang je een teruggave of betaal je belasting al gedurende het jaar in maandelijkse termijnen. Dit is handig als je bijvoorbeeld recht hebt op hypotheekrenteaftrek of als ondernemer alvast belasting wilt reserveren. Na je definitieve aangifte verrekent de Belastingdienst het verschil.

Recente wijzigingen

Sinds 2025 kent box 1 een derde schijf, waardoor middeninkomens in schijf 2 een iets lager tarief betalen dan voorheen. Voor 2026 zijn de tarieven en schijfgrenzen opnieuw geïndexeerd: schijf 1 bedraagt 35,82 % tot € 38.441 en schijf 2 37,48 % tot € 76.817. Houd voor de meest actuele bedragen altijd belastingdienst.nl aan; onze rekentool geeft een snelle en nauwkeurige schatting voor box 1.

Veelgestelde vragen (FAQ)