Omzetprognose-tool

Wat telt als omzet (en wat niet)

Omzet is de totale waarde van je verkopen in een periode, vóór aftrek van kosten — niet je winst. Btw-plichtige ondernemers plannen exclusief btw: de 21 % (of 9 % verlaagd) die je in rekening brengt is van de Belastingdienst, dus een factuur van € 1.210 incl. btw draagt € 1.000 bij aan je omzet. Wie brutobedragen invoert, overschat elke prognose met een vijfde.

Gebruik dezelfde maandreeks als je boekhoudpakket (Moneybird, e-Boekhouden en Exact exporteren allemaal maandomzet). Twaalf maanden historie is ideaal: genoeg voor de trendmethodes én een volledig seizoenspatroon.

De zes prognosemethodes, helder uitgelegd

• Lineaire groei — past een vast maandelijks groeipercentage toe op je laatste maand. Ideaal bij stabiele groei of een duidelijk doel.
• Voortschrijdend gemiddelde — middelt je recente maanden en trekt dat door. Ideaal voor stabiele zaken met schommelende cijfers.
• Lineaire regressie — past wiskundig een trendlijn op je hele historie (dezelfde berekening als Excels VOORSPELLEN-functie) en verlengt die. Ideaal vanaf 6 maanden consistente trend.
• Exponentiële demping — geeft recente maanden meer gewicht en reageert sneller op een veranderend ritme.
• Seizoensprognose — vermenigvuldigt het groeipad met maandindexen (decemberpiek in retail, zomerdip in B2B). Ideaal als december niets weg heeft van februari.
• Run rate — houdt je gemiddelde maand constant. Bewust voorzichtig; handig als ondergrens en om een deel van het jaar te annualiseren.

Top-down versus bottom-up

De zes methodes zijn bottom-up: ze vertrekken van je eigen cijfers. Top-down vertrekt van de totale markt (“Nederlanders geven miljarden uit; wij pakken 0,01 %”) en dient hoogstens als plausibiliteitstoets — het marktaandeel blijft een gok. Starters zonder historie schatten maand één via capaciteit (declarabele uren × uurtarief, klanten × gemiddelde orderwaarde) en groeien lineair, waarbij aannames maandelijks door realisatie worden vervangen. Dat is ook precies wat Rabobank, ING en Qredits in een financieel plan willen zien.

Rekenvoorbeeld: 12 maanden vooruit in euro

Stel: je laatste maandomzet was € 10.000 exclusief btw, je historie toont ongeveer 3 % groei per maand, en je rekent 12 maanden lineair door:

1. Maand 1: € 10.000 × 1,03 = € 10.300
2. Maand 2: € 10.300 × 1,03 = € 10.609
3. Maand 12: € 10.000 × 1,03¹² ≈ € 14.258
4. Totale verwachte jaaromzet ≈ € 146.200
5. Met een scenarioband van ±15 % eindigt maand 12 tussen circa € 12.100 (worst case) en € 16.400 (best case) — stem je vaste lasten af op de worst case.

Realistische groeicijfers voor Nederlandse mkb’ers en zzp’ers

Gevestigde bedrijven groeien doorgaans met lage tot middelhoge eencijferige percentages per jaar: detailhandel 2–4 %, diensten 3–7 %, e-commerce en SaaS in schaalfase vaak 10–25 %+. Samengestelde groei misleidt: 3 % per maand is ruim 40 % per jaar — een startersritme, geen veilige planningsbasis voor een volwassen bedrijf. Sluit je plan alleen bij tweecijferige maandgroei, dan zit het probleem in de aannames.

Nederlandse bijzonderheden: btw, KOR en seizoenen

Het boekjaar volgt vrijwel altijd het kalenderjaar, dus de tabel loopt op gewone maanden. Plan exclusief btw — ook omdat fiscale grenzen op omzet worden gemeten: de kleineondernemersregeling (KOR) kent een omzetgrens van € 20.000 per kalenderjaar. Een groeiprognose laat maanden van tevoren zien wanneer je daar overheen gaat en de vrijstelling vervalt — wel zo prettig voor je prijsstelling en facturatie.

Ook Nederland kent duidelijke seizoenen: de decembermaand (Sinterklaas én kerst) stuwt de detailhandel, de zomer stuwt horeca en recreatie, en B2B-diensten vallen stil in de vakantieweken. Precies dat modelleert de seizoensmethode — vergelijk haar met de regressielijn om kalendereffect en echte groei te scheiden.