Propozycja Honorarium Architekta (Polska)

Czternaście dni na odstąpienie, i co się dzieje, jeśli prace już się zaczęły

Artykuł 27 ustawy o prawach konsumenta przyznaje konsumentowi termin 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkami wskazanymi w ustawie. Ten sam artykuł, w paragrafie 2, wydłuża ten termin do 30 dni, jeśli umowa została zawarta podczas nieumówionej wizyty przedsiębiorcy w miejscu zamieszkania konsumenta albo podczas wycieczki organizowanej przez przedsiębiorcę.

Artykuł 15 paragraf 3 reguluje właśnie przypadek, gdy konsument chce, aby usługa zaczęła się przed upływem terminu do odstąpienia zawartego poza lokalem przedsiębiorstwa: przedsiębiorca musi wymagać od konsumenta oświadczenia zawierającego wyraźne żądanie na trwałym nośniku oraz potwierdzenia, że przyjął do wiadomości informację o utracie prawa do odstąpienia z chwilą pełnego wykonania umowy. Jeśli konsument odstąpi po zgłoszeniu takiego żądania, ale przed pełnym wykonaniem umowy, artykuł 35 nakłada obowiązek zapłaty kwoty proporcjonalnej do zakresu spełnionego świadczenia, liczonej na podstawie uzgodnionej ceny lub, jeśli ta jest nadmierna, na podstawie wartości rynkowej świadczenia.

Konsument nie może zrzec się tych praw

Artykuł 7 ustawy o prawach konsumenta zawiera ogólną zasadę, która wzmacnia cały ten reżim: konsument nie może zrzec się praw przyznanych mu w ustawie, a postanowienia umów mniej korzystne dla konsumenta niż postanowienia ustawy są nieważne, a w ich miejsce stosuje się przepisy ustawy. Oznacza to, że żadna klauzula w propozycji nie może skrócić czternastodniowego terminu ani ograniczyć praw konsumenta — taka klauzula po prostu nie wywoła skutku, a zastąpi ją przepis ustawy.

Ten szablon nie próbuje więc ograniczać tych praw, lecz jasno je opisuje, żeby architekt i klient wiedzieli, na czym stoją, zamiast dowiadywać się o tym po fakcie.

Kiedy prawo odstąpienia nie ma zastosowania

Reżim odstąpienia chroni konsumenta, nie inny podmiot zawierający umowę o usługi architektoniczne w ramach własnej działalności gospodarczej. Ten szablon zawiera wyraźny wybór trzech sytuacji: klienta-konsumenta zawierającego umowę poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość, klienta-konsumenta zawierającego umowę w samym lokalu przedsiębiorstwa architekta, oraz klienta zawierającego umowę w ramach własnej działalności gospodarczej. Tylko w pierwszym przypadku reżim odstąpienia stosuje się bez ograniczeń; w drugim prawo odstąpienia z rozdziału o umowach na odległość i poza lokalem nie powstaje w ten sam sposób; w trzecim przepisy konsumenckie nie mają zastosowania w ogóle.

Traktowanie tych trzech sytuacji jedną ogólną klauzulą jest najczęstszym sposobem, w jaki propozycje niepotrzebnie nadmiernie chronią lub niedostatecznie chronią jedną ze stron.

Zakres według etapów i stałe honorarium, nie otwarty szacunek

Ten szablon wymaga podziału propozycji na faktycznie oferowane etapy — koncepcję, projekt budowlany, projekt wykonawczy, nadzór autorski — z ustalonym honorarium lub precyzyjnym kryterium wyliczenia dla każdego z nich, a nie z jedną łączną kwotą opisaną słowem szacunkowo. Szacunek bez podziału na etapy nie chroni architekta przed klientem, który zakłada, że cały proces, łącznie z nadzorem autorskim, jest objęty pierwszą liczbą, którą zobaczył.

Termin ważności propozycji i warunki, w których przestaje być wiążąca — na przykład brak przyjęcia w określonym czasie lub istotna zmiana danych wejściowych — są również ustalone wyraźnie.

Przewodnik po klauzulach

Opis zlecenia i oferowane etapy

Jakie konkretne etapy obejmuje propozycja, aby klient wiedział precyzyjnie, co jest, a co nie jest objęte ceną.

Honorarium według etapów

Stałe honorarium lub precyzyjne kryterium wyliczenia dla każdego oferowanego etapu, nie jedna łączna kwota szacunkowa.

Termin ważności propozycji

Do kiedy propozycja pozostaje wiążąca i jakie warunki powodują jej wygaśnięcie.

Sytuacja klienta względem odstąpienia

Rozróżnia konsumenta na odległość lub poza lokalem, konsumenta w lokalu przedsiębiorstwa, oraz klienta prowadzącego działalność gospodarczą.

Wyraźne żądanie wcześniejszego rozpoczęcia

Oświadczenie, które konsument musi podpisać, jeśli chce, aby prace zaczęły się przed upływem terminu do odstąpienia.

Konsekwencja odstąpienia po wcześniejszym rozpoczęciu

Kwota proporcjonalna, którą konsument musi zapłacić za już wykonaną część usługi, jeśli odstąpi po zgłoszeniu żądania wcześniejszego rozpoczęcia.

Relacja z umową ostateczną

Wyjaśnia, że propozycja ustala warunki ekonomiczne i zakres, a umowa o świadczenie usług architekta reguluje pozostałą relację.

Jak dobrze skonstruować tę propozycję

Prawo odstąpienia konsumenta ma bardzo konkretne konsekwencje w propozycji usług profesjonalnych i nie powinno być traktowane jako klauzula wypełniająca miejsce.

• Przyznać minimalny termin 14 dni, gdy klientem jest konsument

  Konsument dysponuje terminem 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa architekta, bez podawania przyczyny, z wyjątkami wskazanymi w ustawie.

  Artykuł 27 ustawy o prawach konsumenta

• Wymagać wyraźnego żądania przed rozpoczęciem prac w terminie do odstąpienia

  Jeśli konsument chce, aby usługa zaczęła się przed upływem terminu do odstąpienia, przedsiębiorca musi wymagać oświadczenia zawierającego wyraźne żądanie na trwałym nośniku oraz potwierdzenia utraty prawa do odstąpienia po pełnym wykonaniu umowy.

  Artykuł 15 ustawy o prawach konsumenta

• Prawidłowo wyliczyć kwotę proporcjonalną w razie odstąpienia po wcześniejszym rozpoczęciu

  Jeśli konsument odstąpi po zgłoszeniu żądania wcześniejszego rozpoczęcia, zapłaci kwotę proporcjonalną do zakresu spełnionego świadczenia, liczoną na podstawie uzgodnionej ceny w umowie.

  Artykuł 35 ustawy o prawach konsumenta

• Nie ograniczać praw konsumenta klauzulą umowną

  Konsument nie może zrzec się praw przyznanych mu w ustawie; postanowienia mniej korzystne dla konsumenta niż ustawa są nieważne, a zastępują je przepisy ustawy.

  Artykuł 7 ustawy o prawach konsumenta

• Nie stosować odstąpienia do klientów prowadzących działalność gospodarczą

  Reżim odstąpienia z ustawy o prawach konsumenta chroni wyłącznie osoby zawierające umowę jako konsument, nie podmioty zawierające umowę w ramach własnej działalności gospodarczej lub zawodowej.

Jak korzystać z tego szablonu propozycji honorarium

1. Opisać zlecenie i oferowane etapy. Wskazać, jakie etapy procesu projektowego obejmuje propozycja i które są wyraźnie wyłączone.
2. Ustalić honorarium według etapów i termin ważności. Określić stałe honorarium lub kryterium wyliczenia dla każdego etapu oraz do kiedy propozycja pozostaje wiążąca.
3. Określić sytuację klienta względem odstąpienia. Wybrać, czy klient zawiera umowę jako konsument na odległość lub poza lokalem, jako konsument w lokalu, czy jako podmiot gospodarczy.
4. Dołączyć żądanie wcześniejszego rozpoczęcia, jeśli potrzebne. Gdy klient-konsument chce, aby prace zaczęły się przed upływem terminu do odstąpienia, zebrać jego wyraźne żądanie i odpowiednie oświadczenie.
5. Sprawdzić relację z umową ostateczną i podpisać. Potwierdzić, że propozycja ustala warunki ekonomiczne i zakres, a umowa o świadczenie usług architekta reguluje pozostałą relację, i podpisać obie strony.

Najczęściej zadawane pytania

Podobne wzory

• Umowa o Świadczenie Usług Architekta (Polska)