Σύμβαση Παραγγελίας Έργου Τέχνης (Ελλάδα)

Ενημερώθηκε στις 10 Αυγούστου 2026

Μια σύμβαση παραγγελίας έργου τέχνης δεν αφορά μόνο την τιμή και την ημερομηνία παράδοσης. Το έργο τέχνης, από τη στιγμή που δημιουργείται, φέρει δύο διαφορετικά δικαιώματα: το περιουσιακό δικαίωμα, που μπορεί να μεταβιβαστεί, και το ηθικό δικαίωμα, που παραμένει στον δημιουργό ακόμη και όταν κάποιος άλλος αγοράζει το ίδιο το έργο. Μια σύμβαση που αγνοεί αυτή τη διάκριση αφήνει αναπάντητο το πιο συνηθισμένο ερώτημα που προκύπτει αργότερα: μπορεί ο αγοραστής να τροποποιήσει, να αποκόψει ή να παρουσιάσει το έργο με τρόπο που ο καλλιτέχνης δεν θα ενέκρινε;

Αυτό το πρότυπο αντικαθιστά μια σελίδα-πηγή χωρίς περιεχόμενο πέρα από έναν τίτλο. Είναι χτισμένο γύρω από αυτή ακριβώς τη διάκριση: τι μεταβιβάζεται με την πληρωμή, τι παραμένει πάντα στον δημιουργό, και τι συμβαίνει με το ηθικό δικαίωμα μετά τον θάνατό του — ένα σημείο όπου το ελληνικό δίκαιο ακολουθεί δικό του, ιδιαίτερο μονοπάτι.

Συμπληρώθηκαν 1 από 8 πεδία

Πατήστε σε οποιοδήποτε επισημασμένο πεδίο του εγγράφου παρακάτω και γράψτε απευθείας μέσα σε αυτό.Δωρεάν — χωρίς εγγραφή και χωρίς υδατογράφημα

Επιλέξτε έκδοση

Είδος μεταβιβαζόμενης χρήσης

Σύμβαση Παραγγελίας Έργου Τέχνης

Δημιουργός:
Παραγγέλλων:
Ημερομηνία:

1. Το Έργο

2. Μεταβιβαζόμενα Δικαιώματα

Ο δημιουργός παραχωρεί στον παραγγέλλοντα μη αποκλειστική άδεια εκμετάλλευσης του έργου. Ο δημιουργός διατηρεί το δικαίωμα να παραχωρήσει παρόμοιες άδειες σε τρίτους.

ΠροαιρετικόΠεριλαμβάνει ρήτρα αναγνώρισης πατρότητας

Ο παραγγέλλων αναγνωρίζει την πατρότητα του δημιουργού επί του έργου και αναφέρει το όνομά του σε κάθε δημόσια χρήση του, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1 β) του Ν. 2121/1993, εκτός αν ο δημιουργός επιλέξει ανωνυμία ή ψευδώνυμο.

Καμία παραμόρφωση, περικοπή ή άλλη τροποποίηση του έργου δεν επιτρέπεται χωρίς την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του δημιουργού, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1 γ) του Ν. 2121/1993.

ΠροαιρετικόΠεριλαμβάνει ρήτρα δικαιώματος προσπέλασης

Ο δημιουργός διατηρεί δικαίωμα προσπέλασης στο έργο, ακόμη κι αν η κυριότητα ανήκει στον παραγγέλλοντα, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1 δ) του Ν. 2121/1993, με τρόπο που προκαλεί τη μικρότερη δυνατή ενόχληση στον κάτοχό του.

Βούληση του δημιουργού για την άσκηση του ηθικού δικαιώματος από τους κληρονόμους του μετά τον θάνατό του, σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 2 του Ν. 2121/1993:

3. Παράδοση και Πληρωμή

Τίμημα:
Ημερομηνία παράδοσης:

Δημιουργός

Ημερομηνία:

Παραγγέλλων

Ημερομηνία:

Το ηθικό δικαίωμα είναι αναπαλλοτρίωτο όσο ζει ο δημιουργός

Ο Ν. 2121/1993 για την πνευματική ιδιοκτησία, άρθρο 4 παράγραφος 1, απαριθμεί τις εξουσίες που συνθέτουν το ηθικό δικαίωμα: την απόφαση για τον χρόνο, τον τόπο και τον τρόπο δημοσίευσης του έργου· την αναγνώριση της πατρότητας, με δικαίωμα να απαιτεί τη μνεία του ονόματός του ή αντίθετα να κρατά ανωνυμία ή ψευδώνυμο· την απαγόρευση κάθε παραμόρφωσης, περικοπής ή άλλης τροποποίησης του έργου, καθώς και κάθε προσβολής από τις συνθήκες παρουσίασής του στο κοινό· την προσπέλαση στο έργο, ακόμη κι αν η κυριότητα ανήκει σε άλλον, με τρόπο που προκαλεί τη μικρότερη δυνατή ενόχληση στον δικαιούχο· και, για έργα λόγου ή επιστήμης, δικαίωμα υπαναχώρησης από τη μεταβίβαση για λόγους προσωπικότητας, με αποζημίωση του αντισυμβαλλομένου.

Το άρθρο 12 παράγραφος 2 του ίδιου νόμου είναι κατηγορηματικό: το ηθικό δικαίωμα είναι αμεταβίβαστο μεταξύ ζώντων. Δεν μπορεί να πωληθεί, να δωριστεί ή να παραιτηθεί ο δημιουργός από αυτό με σύμβαση όσο βρίσκεται εν ζωή — ούτε καν αν το επιθυμεί ρητά ο ίδιος. Μια ρήτρα σε αυτή τη σύμβαση που θα προέβλεπε πλήρη και οριστική παραίτηση του καλλιτέχνη από το ηθικό του δικαίωμα δεν θα είχε νομική ισχύ.

Μετά τον θάνατο: όλα τα δικαιώματα περνούν στους κληρονόμους, με έναν όρο

Εδώ το ελληνικό δίκαιο ακολουθεί μια πορεία διαφορετική από άλλες έννομες τάξεις. Το ίδιο άρθρο 12 παράγραφος 2 συνεχίζει: μετά τον θάνατο του δημιουργού, το ηθικό δικαίωμα περιέρχεται στους κληρονόμους του, οι οποίοι όμως οφείλουν να το ασκούν σύμφωνα με τη θέληση του δημιουργού, εφόσον τέτοια θέληση έχει ρητά εκφρασθεί. Δεν πρόκειται, δηλαδή, ούτε για πλήρη απόσβεση του δικαιώματος μετά τον θάνατο, ούτε για ελεύθερη άσκησή του από τους κληρονόμους κατά τη δική τους κρίση: οι κληρονόμοι γίνονται, ουσιαστικά, εκτελεστές μιας βούλησης που ο δημιουργός πρέπει να έχει εκφράσει ρητά όσο ζούσε.

Αυτό διαφέρει τόσο από μοντέλα όπου το ηθικό δικαίωμα παραμένει απλώς αναπαλλοτρίωτο επ' αόριστον στο πρόσωπο των κληρονόμων χωρίς κατευθυντήρια γραμμή, όσο και από μοντέλα όπου μόνο μέρος των εξουσιών μεταβιβάζεται στους κληρονόμους. Στην Ελλάδα όλες οι εξουσίες του άρθρου 4 περνούν, αλλά η άσκησή τους δεσμεύεται από μια ρητά εκφρασμένη βούληση του ίδιου του δημιουργού — κάτι που καθιστά χρήσιμη, αν και όχι υποχρεωτική, μια σχετική δήλωση πρόθεσης στο πλαίσιο αυτής της ίδιας σύμβασης.

Χρήση εικόνων του έργου σε δημόσιο χώρο

Το άρθρο 26 του Ν. 2121/1993 επιτρέπει, χωρίς άδεια του δημιουργού και χωρίς αμοιβή, την περιστασιακή αναπαραγωγή και διάδοση μέσω μέσων μαζικής επικοινωνίας εικόνων έργων εικαστικών τεχνών που βρίσκονται μονίμως σε δημόσιο χώρο. Πρόκειται για περιορισμό του περιουσιακού δικαιώματος, όχι του ηθικού — δεν επιτρέπει παραμόρφωση ή τροποποίηση του έργου, μόνο την περιστασιακή απεικόνισή του όπως βρίσκεται. Αντίθετα με ό,τι προβλέπουν κάποιες άλλες έννομες τάξεις, ο κωδικοποιημένος νόμος δεν περιέχει ειδικό περιορισμό του δικαιώματος προσπέλασης ειδικά για έργα ενσωματωμένα σε κτίρια — ισχύει η ίδια γενική ρήτρα «μικρότερης δυνατής ενόχλησης» του άρθρου 4 παρ. 1 δ) που ισχύει για κάθε έργο.

Οδηγός Ρητρών

Περιγραφή του έργου: Διαστάσεις, υλικό, τεχνική και θέμα, ώστε να μην υπάρχει αμφιβολία για το τι παραγγέλθηκε.
Είδος μεταβιβαζόμενης χρήσης: Αποκλειστική, μη αποκλειστική ή πλήρης μεταβίβαση του περιουσιακού δικαιώματος εκμετάλλευσης — ποτέ του ηθικού δικαιώματος, που παραμένει αμεταβίβαστο εν ζωή.
Αναγνώριση πατρότητας: Πώς και πού θα εμφανίζεται το όνομα του καλλιτέχνη σε κάθε δημόσια χρήση του έργου, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1 β).
Απαγόρευση τροποποίησης: Καμία παραμόρφωση, περικοπή ή άλλη τροποποίηση χωρίς προηγούμενη έγγραφη συναίνεση του δημιουργού, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1 γ).
Δικαίωμα προσπέλασης: Πρόσβαση του δημιουργού στο έργο για λόγους τεκμηρίωσης ή έκθεσης, ακόμη κι αν η κυριότητα ανήκει πλέον σε άλλον.
Βούληση για την άσκηση μετά θάνατον: Προαιρετική δήλωση πρόθεσης του δημιουργού για το πώς επιθυμεί να ασκείται το ηθικό δικαίωμα από τους κληρονόμους του, όπως προβλέπει το άρθρο 12 παρ. 2.
Παράδοση και πληρωμή: Χρονοδιάγραμμα παράδοσης, τρόπος πληρωμής και συνέπειες καθυστέρησης ή μη αποδοχής του έργου.

Πώς πρέπει να σχεδιαστεί αυτή η σύμβαση

Το ηθικό δικαίωμα του δημιουργού λειτουργεί ανεξάρτητα από το ποιος αγοράζει το έργο, και η σύμβαση πρέπει να το αντανακλά με ακρίβεια.

Μην περιλαμβάνετε πλήρη παραίτηση από το ηθικό δικαίωμα
Το άρθρο 12 παρ. 2 του Ν. 2121/1993 καθιστά το ηθικό δικαίωμα αμεταβίβαστο μεταξύ ζώντων. Μια ρήτρα πλήρους παραίτησης δεν παράγει έννομα αποτελέσματα.
Ν. 2121/1993, άρθρο 12
Διακρίνετε ρητά περιουσιακό από ηθικό δικαίωμα
Το άρθρο 4 παρ. 3 ορίζει ότι το ηθικό δικαίωμα παραμένει στον δημιουργό ακόμη και μετά τη μεταβίβαση του περιουσιακού δικαιώματος. Η σύμβαση πρέπει να μεταβιβάζει μόνο το περιουσιακό δικαίωμα εκμετάλλευσης.
Εξηγήστε την τροποποίηση με σαφήνεια
Οποιαδήποτε τροποποίηση, ακόμη και μικρή, χωρίς έγγραφη συναίνεση του δημιουργού μπορεί να συνιστά προσβολή του δικαιώματος του άρθρου 4 παρ. 1 γ).
Εξετάστε τη μεταθανάτια βούληση
Εφόσον ο δημιουργός επιθυμεί να καθοδηγήσει τους κληρονόμους του για την άσκηση του ηθικού δικαιώματος μετά τον θάνατό του, μια ρητή δήλωση στο πλαίσιο αυτής της σύμβασης ή σε ξεχωριστό έγγραφο είναι απαραίτητη, σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 2.
Μην συγχέετε τη χρήση εικόνων σε δημόσιο χώρο με ελεύθερη τροποποίηση
Το άρθρο 26 επιτρέπει περιστασιακή αναπαραγωγή εικόνων έργων σε δημόσιο χώρο χωρίς άδεια, αλλά δεν επηρεάζει το δικαίωμα του δημιουργού να αντιταχθεί σε τροποποίηση του ίδιου του έργου.

Πώς να χρησιμοποιήσετε αυτή τη σύμβαση παραγγελίας

Περιγράψτε το έργο. Καταγράψτε διαστάσεις, υλικό, τεχνική και θέμα με ακρίβεια.
Ορίστε τι μεταβιβάζεται. Προσδιορίστε την έκταση της μεταβίβασης του περιουσιακού δικαιώματος εκμετάλλευσης — ποτέ το ηθικό δικαίωμα.
Καθορίστε αναγνώριση και τροποποίηση. Συμφωνήστε πώς θα αναγράφεται το όνομα του δημιουργού και τι απαιτείται για οποιαδήποτε τροποποίηση.
Καταγράψτε τη βούληση για μετά τον θάνατο, αν υπάρχει. Αν ο δημιουργός επιθυμεί να καθοδηγήσει τους κληρονόμους του, καταγράψτε τη βούλησή του ρητά.
Συμφωνήστε παράδοση και πληρωμή. Ορίστε χρονοδιάγραμμα, τρόπο πληρωμής και συνέπειες καθυστέρησης.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί ο καλλιτέχνης να παραιτηθεί πλήρως από το ηθικό του δικαίωμα;

Όχι. Το άρθρο 12 παρ. 2 του Ν. 2121/1993 καθιστά το ηθικό δικαίωμα αμεταβίβαστο μεταξύ ζώντων. Ακόμη κι αν ο καλλιτέχνης το επιθυμεί ρητά, μια τέτοια ρήτρα δεν παράγει έννομα αποτελέσματα.

Τι συμβαίνει με το ηθικό δικαίωμα όταν πεθάνει ο δημιουργός;

Περιέρχεται στους κληρονόμους του, οι οποίοι όμως οφείλουν να το ασκούν σύμφωνα με τη θέληση του δημιουργού, εφόσον αυτή έχει ρητά εκφρασθεί όσο ζούσε — άρθρο 12 παρ. 2 του Ν. 2121/1993.

Μπορεί ο αγοραστής να τροποποιήσει το έργο μετά την αγορά;

Όχι χωρίς τη συναίνεση του δημιουργού. Το άρθρο 4 παρ. 1 γ) απαγορεύει κάθε παραμόρφωση, περικοπή ή άλλη τροποποίηση, ανεξάρτητα από το ποιος έχει την κυριότητα του υλικού φορέα του έργου.

Έχει ο δημιουργός δικαίωμα πρόσβασης στο έργο μετά την πώληση;

Ναι. Το άρθρο 4 παρ. 1 δ) του Ν. 2121/1993 του δίνει δικαίωμα προσπέλασης στο έργο ακόμη κι αν η κυριότητα ανήκει σε άλλον, με τρόπο που προκαλεί τη μικρότερη δυνατή ενόχληση στον κάτοχο.

Επιτρέπεται να φωτογραφηθεί το έργο αν βρίσκεται σε δημόσιο χώρο;

Το άρθρο 26 επιτρέπει περιστασιακή αναπαραγωγή και διάδοση εικόνων έργων εικαστικών τεχνών που βρίσκονται μονίμως σε δημόσιο χώρο, χωρίς άδεια και χωρίς αμοιβή, εφόσον δεν πρόκειται για τροποποίηση του ίδιου του έργου.

Τι μεταβιβάζεται πραγματικά όταν πωλείται ο υλικός φορέας του έργου;

Μόνο η κυριότητα στο υλικό αντικείμενο και, εφόσον συμφωνηθεί ρητά, το περιουσιακό δικαίωμα εκμετάλλευσης. Το ηθικό δικαίωμα παραμένει πάντα στον δημιουργό, σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 3.

Μπορούν οι κληρονόμοι να ασκήσουν το ηθικό δικαίωμα όπως θέλουν αυτοί;

Όχι ελεύθερα. Οφείλουν να το ασκούν σύμφωνα με τη θέληση του δημιουργού, εφόσον αυτή έχει ρητά εκφρασθεί. Χωρίς τέτοια δήλωση, οι κληρονόμοι ασκούν το δικαίωμα υπό το γενικό πνεύμα του νόμου, χωρίς συγκεκριμένη κατευθυντήρια γραμμή του ίδιου του δημιουργού.

Σχετικά υποδείγματα

Αποποίηση ευθύνης

Αυτό το πρότυπο και ο οδηγός έχουν γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή. Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας και ηθικού δικαιώματος μπορεί να έχουν σημαντικές συνέπειες και θα πρέπει να εξετάζονται από δικηγόρο πριν την υπογραφή.