Co oznacza oznaczenie gwintu takie jak M10 x 1,5?

M10 oznacza gwint metryczny o średnicy zewnętrznej 10 mm; 1,5 to skok, odległość w mm między sąsiednimi zwojami gwintu. Obie wartości muszą się zgadzać między śrubą a odpowiednią nakrętką lub otworem.

Jaka jest różnica między gwintami UNC i UNF?

UNC (Unified Coarse) ma mniej, głębszych zwojów na cal i jest typowym uniwersalnym wyborem; UNF (Unified Fine) ma więcej zwojów na cal dla płytszego, ale mocniejszego zazębienia, częstego w precyzyjnych lub narażonych na wibracje zespołach.

Czy w Polsce stosuje się gwint metryczny czy UTS/UNC?

Polska stosuje gwint metryczny ISO jako standard dla elementów złącznych; importowane części UTS/UNC pojawiają się okazjonalnie w maszynach pochodzenia amerykańskiego — zawsze sprawdź rzeczywiste oznaczenie na rysunku lub elemencie przed zamówieniem.

Kalkulator wymiarów gwintu — metryczny i calowy

Kalkulator gwintu: wymiary gwintu metrycznego i UTS

Oznaczenie gwintu, np. "M10 x 1,5", zawiera średnicę zewnętrzną i skok w kilku znakach, a obie wartości muszą się zgadzać między śrubą a nakrętką lub otworem gwintowanym — nawet lekko zły skok zablokuje gwint zamiast go płynnie wkręcić. Ten kalkulator przelicza oznaczenie, metryczne wg ISO lub calowe wg UTS/UNC/UNF, na rzeczywistą średnicę podziałową i średnicę rdzenia, plus tolerancję dla standardowego pasowania zewnętrznego, dzięki czemu można sprawdzić element złączny względem rysunku przed zakupem lub obróbką.

Jak korzystać z kalkulatora gwintu

Wybierz normę: metryczną ISO lub UTS/UNC/UNF, następnie popularny rozmiar (M3-M24 lub 1/4"-20 do 3/4"-10 UNC) albo wprowadź własną średnicę zewnętrzną i skok.
Wybierz zewnętrzne położenie tolerancji (e, f, g lub h) oraz klasę — h/6g to typowe pasowanie dla standardowej śruby.
Odczytaj średnicę podziałową, średnicę rdzenia i maksymalną średnicę po zastosowaniu odchyłki.

Wzór geometrii gwintu

Według ISO 68-1 wysokość trójkąta zasadniczego wynosi H = P x pierwiastek(3)/2, gdzie P to skok. Średnica podziałowa to d2 = d - 2 x (3/8) x H, a średnica rdzenia d1 = d - 2 x (5/8) x H, gdzie d to średnica zewnętrzna.

Przykład, M10 x 1,5: H = 1,5 x 0,866 = 1,299 mm, więc d2 = 10 - 0,75 x 1,299 = 9,026 mm oraz d1 = 10 - 1,25 x 1,299 = 8,376 mm. Dla typowej odchyłki "g" przy tym skoku, wzór zamknięty z ISO 965-1 daje około -0,271 mm, co daje maksymalną średnicę podziałową na poziomie około 8,755 mm.

Wskazówki

Dla kompatybilności skok liczy się bardziej niż średnica: śruba M10 x 1,0 o drobnym skoku nie wkręci się w nakrętkę M10 x 1,5 o zgrubnym skoku, mimo identycznej średnicy zewnętrznej.

To narzędzie oblicza tylko wymiary podstawowe i skorygowane o odchyłkę — nie zawiera szerokości pola tolerancji zależnej od klasy z tabel ISO 965-1, więc traktuj wartości minimalne jako orientacyjne, a nie zamiennik sprawdzianu gwintowego.

W Polsce standardowa metryczna śruba lub nakrętka w wyszukanym rozmiarze kosztuje zazwyczaj około 0,46-11 PLN w sklepie budowlanym, w zależności od średnicy, długości i materiału — to cena detaliczna za sztukę, nie opłata za obróbkę czy usługę.