Umowa o Przygotowanie Zawodowe Młodocianego (Polska)

Umowa na czas nieokreślony ze zmianami, nie umowa na czas określony

Artykuł 194 Kodeksu pracy stanowi, że do zawierania i rozwiązywania z młodocianymi umów o pracę w celu przygotowania zawodowego stosuje się przepisy kodeksu dotyczące umów o pracę na czas nieokreślony, ze zmianami przewidzianymi w artykułach 195 i 196. To jest ważna różnica względem szablonów zagranicznych, które zwykle traktują umowę przygotowania zawodowego jako odrębny, terminowy typ kontraktu: w Polsce podstawą jest umowa na czas nieokreślony, a nie umowa na czas określony z automatycznym wygaśnięciem.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia określić przypadki, w których dopuszczalne jest zawieranie takich umów na czas określony — ale to wyjątek wymagający odrębnej podstawy prawnej, nie reguła domyślna.

Obowiązkowa treść umowy z artykułu 195

Artykuł 195 paragraf 1 wymaga, aby umowa określała w szczególności: rodzaj przygotowania zawodowego — nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy; czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego; sposób dokształcania teoretycznego; oraz wysokość wynagrodzenia. Umowa, która pomija którykolwiek z tych elementów, nie spełnia wymogu ustawowego, niezależnie od tego, czy formalnie ma postać pisemną.

Ten szablon wymusza wskazanie każdego z tych elementów jako osobnego pola, zamiast pozwalać na ogólne odesłanie do przygotowania zawodowego bez konkretnej treści.

Zamknięta lista podstaw rozwiązania za wypowiedzeniem

Artykuł 196 dopuszcza rozwiązanie za wypowiedzeniem umowy o przygotowanie zawodowe tylko w razie: niewypełniania przez młodocianego obowiązków wynikających z umowy o pracę lub obowiązku dokształcania się, pomimo stosowania wobec niego środków wychowawczych; ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy; reorganizacji zakładu pracy uniemożliwiającej kontynuowanie przygotowania zawodowego; lub stwierdzenia nieprzydatności młodocianego do pracy, w zakresie której odbywa przygotowanie zawodowe.

Ta lista jest zamknięta — pracodawca nie może wypowiedzieć umowy z powodów niewymienionych w artykule 196, nawet jeśli takie powody byłyby uzasadnione w zwykłej umowie o pracę na czas nieokreślony. Ten szablon odtwarza tę listę wprost, zamiast odsyłać ogólnie do przepisów o rozwiązaniu umowy o pracę.

Opieka pracodawcy i ewidencja młodocianych pracowników

Pracodawca jest obowiązany zapewnić młodocianym pracownikom opiekę i pomoc niezbędną dla ich przystosowania się do właściwego wykonywania pracy, oraz prowadzić ewidencję pracowników młodocianych. Pracownik młodociany jest ponadto obowiązany dokształcać się do ukończenia 18 lat — obowiązek dokształcania teoretycznego nie jest opcjonalnym elementem umowy, lecz ustawowym wymogiem trwającym niezależnie od treści konkretnej umowy.

Ten szablon wskazuje osobę odpowiedzialną za nadzór nad przygotowaniem zawodowym młodocianego w zakładzie pracy oraz sposób dokumentowania frekwencji na zajęciach teoretycznych, ponieważ to właśnie brak dokształcania jest jedną z ustawowych podstaw rozwiązania umowy z artykułu 196.

Przewodnik po klauzulach

Strony i wiek młodocianego

Pracodawca i młodociany pracownik, z potwierdzeniem, że w dniu zawarcia umowy ukończył 15, a nie przekroczył 18 lat.

Rodzaj przygotowania zawodowego

Nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy, zgodnie z artykułem 195 paragraf 1.

Czas trwania i miejsce

Okres przygotowania zawodowego i miejsce jego odbywania, jako element obowiązkowej treści umowy.

Sposób dokształcania teoretycznego

Forma i miejsce zajęć teoretycznych, oraz sposób dokumentowania obowiązku dokształcania się do ukończenia 18 lat.

Wynagrodzenie

Wysokość wynagrodzenia młodocianego, jako obowiązkowy element umowy z artykułu 195.

Opiekun w zakładzie pracy

Osoba odpowiedzialna za opiekę i pomoc młodocianemu w przystosowaniu się do wykonywania pracy.

Podstawy rozwiązania za wypowiedzeniem

Odtwarza zamkniętą listę czterech podstaw z artykułu 196, bez rozszerzania jej o dodatkowe przyczyny.

Jak dobrze skonstruować tę umowę

Umowa o przygotowanie zawodowe młodocianego ma odrębny reżim od zwykłej umowy o pracę i nie powinna być tworzona na bazie ogólnego szablonu zatrudnienia.

• Potwierdzić, że pracownik jest młodocianym w rozumieniu ustawy

  Młodocianym w rozumieniu Kodeksu pracy jest osoba, która ukończyła 15 lat, a nie przekroczyła 18 lat. Zatrudnianie osoby, która nie ukończyła 15 lat, jest zabronione, z zastrzeżeniem odrębnych wyjątków.

  Artykuł 190 Kodeksu pracy

• Stosować przepisy o umowie na czas nieokreślony, ze zmianami z artykułów 195-196

  Do zawierania i rozwiązywania umów o przygotowanie zawodowe z młodocianymi stosuje się przepisy o umowach na czas nieokreślony, z modyfikacjami przewidzianymi w artykułach 195 i 196.

  Artykuł 194 Kodeksu pracy

• Zawrzeć w umowie wszystkie elementy z artykułu 195

  Umowa powinna określać w szczególności rodzaj przygotowania zawodowego, czas trwania i miejsce jego odbywania, sposób dokształcania teoretycznego oraz wysokość wynagrodzenia.

  Artykuł 195 Kodeksu pracy

• Nie rozszerzać podstaw rozwiązania za wypowiedzeniem poza artykuł 196

  Rozwiązanie za wypowiedzeniem jest dopuszczalne tylko w czterech przypadkach wymienionych wyczerpująco w artykule 196; inne przyczyny wypowiedzenia nie znajdują tu zastosowania.

  Artykuł 196 Kodeksu pracy

• Nie zapominać o obowiązku dokształcania się do 18 roku życia

  Pracownik młodociany jest obowiązany dokształcać się do ukończenia 18 lat, niezależnie od treści konkretnej umowy — to ustawowy obowiązek, nie fakultatywny element.

Jak korzystać z tego szablonu umowy o przygotowanie zawodowe

1. Potwierdzić wiek młodocianego. Sprawdzić, że pracownik ukończył 15 lat, a nie przekroczył 18 lat w dniu zawarcia umowy.
2. Wskazać rodzaj przygotowania zawodowego. Określić, czy chodzi o naukę zawodu czy przyuczenie do wykonywania określonej pracy.
3. Wypełnić obowiązkowe elementy umowy. Wskazać czas trwania, miejsce, sposób dokształcania teoretycznego i wysokość wynagrodzenia zgodnie z artykułem 195.
4. Wyznaczyć osobę odpowiedzialną za opiekę. Wskazać pracownika w zakładzie pracy odpowiedzialnego za opiekę i pomoc młodocianemu.
5. Sprawdzić podstawy rozwiązania i podpisać. Potwierdzić, że umowa odtwarza zamkniętą listę podstaw rozwiązania za wypowiedzeniem z artykułu 196, i podpisać obie strony.

Najczęściej zadawane pytania