Architectenovereenkomst (België)
Bijgewerkt op 11 augustus 2026
Een architectenovereenkomst verbindt twee zaken die vaak los van elkaar worden bekeken: wat de architect precies levert in elke fase van het ontwerp, en met welk recht hij dat doet. In België is dat laatste geen formaliteit – de wet van 20 februari 1939 legt niet alleen een diploma-eis op, maar verbiedt de architect ook uitdrukkelijk om zelf als aannemer op te treden, een onverenigbaarheid die weinig andere landen zo scherp formuleren.
Dit model vervangt een bronpagina zonder enige inhoud buiten een titel. Het is opgebouwd rond wat zo'n overeenkomst werkelijk nodig heeft: duidelijk afgebakende ontwerpfasen, een honorarium per fase, een uitdrukkelijke onverenigbaarheidsverklaring, en een correcte verwijzing naar de verplichte verzekering.
Tik in het document hieronder op een gemarkeerd veld en typ er meteen in.Gratis — zonder registratie, zonder watermerk
Architectenovereenkomst
- Architect:
- Opdrachtgever:
- Datum:
1. Het Project
De architect verklaart te beschikken over het vereiste diploma conform artikel 1 van de wet van 20 februari 1939, en niet op te treden als aannemer voor het hierboven omschreven project, conform artikel 6 van diezelfde wet.
2. Ontwerpfasen en Honorarium
- Voorontwerp:
- Ontwerp:
- Uitvoeringsplanning:
Deze overeenkomst omvat eveneens de werfopvolging tijdens de uitvoering, met een honorarium van .
De architect houdt gedurende de volledige looptijd van deze overeenkomst een geldige verzekering aan, met minstens de tienjarige dekking vereist onder de wet Peeters-Borsus, en met inachtneming van de bredere deontologische verzekeringsplicht van artikel 15 van het Reglement van Beroepsplichten.
Het moreel recht van de architect op het ontwerp blijft bij hem bestaan, ongeacht de eigendom van het gebouw dat volgens dit ontwerp wordt opgetrokken.
Architect
Datum:
Opdrachtgever
Datum:
Onverenigbaar met het aannemersberoep
Artikel 1 van de wet van 20 februari 1939 op de bescherming van de titel en van het beroep van architect bepaalt dat niemand de titel van architect mag voeren of het beroep mag uitoefenen zonder het vereiste diploma. Artikel 6 gaat verder dan een gewone titelbescherming: het uitoefenen van het beroep van architect is onverenigbaar met het bedrijf van aannemer van openbare of private werken. Een architect kan dus niet op hetzelfde project tegelijk ontwerpen en zelf de bouwwerken uitvoeren als aannemer – een structurele scheiding die de onafhankelijkheid van het ontwerp- en controletoezicht moet waarborgen.
De sancties op onwettig gebruik van de titel gaan terug tot de oorspronkelijke, in Belgische frank uitgedrukte tekst van de wet: artikel 10 bestraft het publiek voeren van de architectentitel zonder daartoe gerechtigd te zijn met een geldboete van 200 tot 1.000 frank, en artikel 11 voorziet een gevangenisstraf van 8 dagen tot 3 maanden en/of een geldboete van 200 tot 1.000 frank voor het afgeven van valse diploma's of getuigschriften die de hoedanigheid van architect zouden verlenen. Deze bedragen zijn intussen onderhevig aan de wettelijke opdecimeringsregels van het Belgische strafrecht.
Twee verzekeringslagen: wettelijk en deontologisch
Sinds de wet Peeters-Borsus van 1 juli 2018 moeten architecten, aannemers en andere dienstverleners in de bouwsector hun tienjarige aansprakelijkheid verzekeren voor gebreken die de stabiliteit, stevigheid of waterdichtheid van de gesloten ruwbouw van een woning aantasten – maar enkel voor privéwoningbouw. Deze wettelijke verplichting is dus beperkter dan wat architecten sowieso al moesten verzekeren: artikel 15 van het Reglement van Beroepsplichten legt de architect een deontologische verplichting op om zijn volledige beroepsaansprakelijkheid te verzekeren, ruim voorbij de wettelijke tienjarige dekking van de wet Peeters-Borsus. Een architectenovereenkomst doet er dus goed aan beide lagen afzonderlijk te vermelden.
Overzicht van de Clausules
- Diploma en onverenigbaarheid
- Verklaring dat de architect het vereiste diploma heeft en niet optreedt als aannemer op hetzelfde project, conform artikelen 1 en 6 van de wet van 20 februari 1939.
- Ontwerpfasen
- Afgebakende voorontwerp-, ontwerp- en uitvoeringsfase, elk met eigen voorwerp en resultaat.
- Honorarium per fase
- Koppeling van de betaling aan de afronding van elke fase in plaats van één globaal bedrag.
- Verzekering
- Vermelding van zowel de wettelijke tienjarige verzekering onder de wet Peeters-Borsus als de bredere deontologische verzekeringsplicht.
- Auteursrecht op het ontwerp
- Het moreel recht van de architect op het ontwerp blijft bij hem, ongeacht de eigendom van het gebouwde werk.
- Vroegtijdige beëindiging
- Wat er gebeurt bij vroegtijdige beëindiging en hoe het honorarium voor reeds verrichte prestaties wordt berekend.
Hoe deze overeenkomst opgesteld moet zijn
De rechtmatigheid van de overeenkomst hangt in de eerste plaats af van de vraag of de architect wel degelijk bevoegd is om de opdracht uit te voeren.
Controleer de onverenigbaarheid met het aannemersberoep
Artikel 6 van de wet van 20 februari 1939 verbiedt een architect om tegelijk als aannemer op te treden voor openbare of private werken.
Wet van 20 februari 1939, art. 6Vermeld beide verzekeringslagen
De wet Peeters-Borsus verplicht enkel een tienjarige verzekering voor gebreken aan de gesloten ruwbouw van privéwoningen; artikel 15 van het Reglement van Beroepsplichten legt daarnaast een bredere deontologische verzekeringsplicht op.
Bepaal de ontwerpfasen duidelijk
Voorontwerp, ontwerp en uitvoeringsplanning zijn afzonderlijke stappen met een eigen voorwerp; hun vermenging bemoeilijkt de berekening van honorarium en aansprakelijkheid.
Verwaarloos het auteursrecht op het ontwerp niet
Het moreel recht van de architect op het ontwerp blijft bestaan, ongeacht de eigendom van het uiteindelijk gebouwde werk.
Zo gebruikt u deze architectenovereenkomst
- Bevestig het diploma en de onverenigbaarheid. Noteer dat de architect over het vereiste diploma beschikt en niet optreedt als aannemer.
- Omschrijf het project en de ontwerpfasen. Bepaal welke fasen worden opgenomen – voorontwerp, ontwerp, uitvoeringsplanning, werfopvolging.
- Koppel het honorarium aan elke fase. Bepaal het bedrag of percentage voor elke fase van het ontwerp.
- Vermeld beide verzekeringslagen. Noteer de wettelijke tienjarige verzekering en de bredere deontologische verzekeringsplicht.
- Onderteken en bewaar een exemplaar. Beide partijen ondertekenen de overeenkomst voor de start van een ontwerpfase.
Veelgestelde Vragen
Kan een architect ook als aannemer optreden op hetzelfde project?
Nee. Artikel 6 van de wet van 20 februari 1939 verklaart het beroep van architect onverenigbaar met het bedrijf van aannemer van openbare of private werken.
Wat riskeert iemand die zich onterecht architect noemt?
Een geldboete van 200 tot 1.000 frank volgens artikel 10 van de wet van 20 februari 1939, of, bij valse diploma's, een gevangenisstraf van 8 dagen tot 3 maanden volgens artikel 11. Deze bedragen zijn onderhevig aan de wettelijke opdecimeringsregels.
Is een architect verplicht verzekerd?
Ja, op twee niveaus: wettelijk voor de tienjarige aansprakelijkheid bij privéwoningbouw onder de wet Peeters-Borsus, en deontologisch voor zijn volledige beroepsaansprakelijkheid onder artikel 15 van het Reglement van Beroepsplichten.
Waarom moet het honorarium per ontwerpfase worden opgesplitst?
Omdat elke fase – voorontwerp, ontwerp, uitvoeringsplanning – een eigen voorwerp en resultaat heeft. De koppeling van betaling aan elke fase vermijdt discussie als de overeenkomst voortijdig eindigt.
Wie heeft het auteursrecht op het architecturaal ontwerp?
Het moreel recht blijft bij de architect als auteur, ongeacht wie de eigenaar is van het gebouw dat volgens het ontwerp wordt opgetrokken.
Vergelijkbare sjablonen
Disclaimer
Dit model en deze gids hebben een algemeen informatief karakter en vormen geen juridisch advies. De precieze vereisten kunnen verschillen naargelang het type project; raadpleeg voor ondertekening een advocaat of de Orde van Architecten.
