Arbitrageovereenkomst (België)
Bijgewerkt op 11 augustus 2026
Een arbitrageovereenkomst is geen decoratieve clausule aan het einde van een contract. Het is de beslissing van de partijen om een geschil aan de gewone rechter te onttrekken en het toe te vertrouwen aan een of meer arbiters die zij zelf kiezen, volgens een procedure die zij zelf op voorhand bepalen. De geldigheid ervan hangt af van de vraag of het geschil zich überhaupt tot arbitrage leent, en of de overeenkomst niet probeert een partij te binden die de wet bijzonder beschermt.
Dit model vervangt een bronpagina zonder enige inhoud buiten een titel en een link naar een onbestaand document. Het is opgebouwd rond wat een arbitrageovereenkomst in België werkelijk nodig heeft: een duidelijke omschrijving van de rechtsverhouding waaruit het geschil kan ontstaan, het aantal en de aanstelling van de arbiters, en – zodra een consument betrokken is – een expliciete bevestiging dat de clausule niet probeert de wettelijke bescherming van de consument te ontlopen.
Tik in het document hieronder op een gemarkeerd veld en typ er meteen in.Gratis — zonder registratie, zonder watermerk
Kies je versie
Arbitrageovereenkomst
- Eerste partij:
- Tweede partij:
- Datum:
1. Voorwerp
De partijen komen overeen elk geschil voortvloeiend uit de volgende rechtsverhouding aan arbitrage te onderwerpen:
De partijen verklaren bekwaam of bevoegd te zijn om een dading aan te gaan, en dus in staat om deze arbitrageovereenkomst te sluiten, conform artikel 1676 van het Gerechtelijk Wetboek.
Nu geen van de partijen consument is, gelden de algemene regels van deel VI van het Gerechtelijk Wetboek zonder de bijzondere bescherming voor consumenten.
2. Scheidsgerecht
Het geschil wordt beslecht door één enkele arbiter.
Wijze van aanstelling:
3. Procedure
- Plaats:
- Taal:
- Toepasselijk recht:
Eerste partij
Datum:
Tweede partij
Datum:
Geen vormvereiste meer sinds 2013 – maar wel een bekwaamheidstest
Artikel 1676 van het Gerechtelijk Wetboek stelt de algemene regel eenvoudig: iedereen die bekwaam of bevoegd is om een dading aan te gaan, kan een arbitrageovereenkomst sluiten. Sinds de wet van 24 juni 2013, die deel VI van het Gerechtelijk Wetboek grondig herschreef op basis van de UNCITRAL Modelwet, is een geschrift geen vereiste meer voor de geldigheid van een arbitrageovereenkomst. Dit is een fundamenteel andere benadering dan de schriftelijke-vormvereisten die in de meeste andere rechtsstelsels in deze reeks gelden – België koos bewust voor een vormvrije, op het internationale UNCITRAL-model gebaseerde regeling.
De afwezigheid van een vormvereiste betekent echter niet dat elke arbitrageclausule tegen elke partij afdwingbaar is. De bekwaamheidstest van artikel 1676 blijft de eerste horde: een arbitrale uitspraak kan worden vernietigd indien wordt aangetoond dat een partij bij het sluiten van de overeenkomst onbekwaam was.
Consumenten: een zwarte-lijst clausule zonder rechterlijke beoordelingsvrijheid
Artikel VI.83, 23° van het Wetboek van economisch recht (WER) staat op de zogenaamde zwarte lijst van bedingen die in elk geval onrechtmatig zijn tussen een onderneming en een consument – de rechter heeft hierbij geen enkele beoordelingsvrijheid. Dit item betreft bedingen die een andere rechter aanwijzen dan degene die artikel 624, 1°, 2° en 4° van het Gerechtelijk Wetboek aanwijst; de Belgische rechtsleer past dit ruim toe op arbitragebedingen die de consument dwingen zijn geschil buiten de gewone rechter te brengen.
Dit categorische, zonder-uitzondering-model plaatst België dichter bij de Tsjechische, Poolse en Hongaarse aanpak in deze reeks dan bij het Bulgaarse niet-bindende model of het Roemeense indicatieve model: een arbitragebeding tegen een consument dat onder dit punt valt, is automatisch onrechtmatig, zonder dat de rechter de omstandigheden van het geval moet afwegen.
Overzicht van de Clausules
- Rechtsverhouding
- Nauwkeurige omschrijving van de overeenkomst of verhouding waaruit het geschil kan ontstaan, conform artikel 1676 Ger.W.
- Bekwaamheidsverklaring
- Bevestiging dat elke partij bekwaam of bevoegd is om een dading aan te gaan, en dus een arbitrageovereenkomst kan sluiten.
- Verklaring inzake consumentenstatus
- Vaststelling of een partij consument is, aangezien dit bepaalt of artikel VI.83, 23° WER van toepassing is.
- Aantal arbiters
- Een arbiter of een driekoppig scheidsgerecht, met een duidelijk aanstellingsmechanisme.
- Plaats en taal
- De plaats waar de arbitrage plaatsvindt en de taal van de procedure.
- Toepasselijk recht
- Het recht waarnaar het geschil ten gronde wordt beslecht, los van de procedureregels van de arbiters.
Hoe deze overeenkomst opgesteld moet zijn
De geldigheid van een arbitrageovereenkomst in België hangt af van de bekwaamheid van de partijen en, bij consumenten, van een strikte, categorische bescherming.
Vertrouw niet blindelings op de afwezigheid van een vormvereiste
Sinds de wet van 24 juni 2013 is geen geschrift meer vereist voor een arbitrageovereenkomst, maar de bekwaamheidstest van artikel 1676 Ger.W. blijft onverkort gelden.
Gerechtelijk Wetboek, art. 1676Leg geen arbitragebeding op aan een consument dat de gewone rechter uitsluit
Artikel VI.83, 23° WER plaatst een dergelijk beding op de zwarte lijst van onrechtmatige bedingen, zonder dat de rechter de omstandigheden moet afwegen.
Bepaal het aantal arbiters en de aanstellingswijze duidelijk vooraf
Een onduidelijk aanstellingsmechanisme leidt gemakkelijk tot een geschil over de bevoegdheid van het scheidsgerecht, nog voor de zaak zelf wordt behandeld.
Zo gebruikt u deze arbitrageovereenkomst
- Omschrijf de rechtsverhouding. Bepaal nauwkeurig het contract of de verhouding waaruit het geschil kan ontstaan.
- Stel de consumentenstatus vast. Ga na of een partij consument is en pas het overeenkomstige regime toe.
- Kies het aantal en de aanstelling van de arbiters. Bepaal een arbiter of een driekoppig scheidsgerecht en hoe deze worden aangesteld.
- Bepaal plaats, taal en toepasselijk recht. Leg de plaats van de procedure, de procestaal en het materiële recht vast.
- Onderteken en bewaar een exemplaar. Hoewel geen geschrift wettelijk vereist is, verdient een ondertekend exemplaar toch de voorkeur voor bewijsdoeleinden.
Veelgestelde Vragen
Moet een arbitrageovereenkomst in België schriftelijk zijn?
Niet meer sinds de wet van 24 juni 2013, die deel VI van het Gerechtelijk Wetboek herschreef op basis van de UNCITRAL Modelwet. Een geschrift blijft echter aan te raden voor bewijsdoeleinden.
Kan een arbitragebeding tegen een consument altijd worden ingeroepen?
Niet als het beding een andere rechter aanwijst dan artikel 624 Ger.W. voorschrijft. Artikel VI.83, 23° WER plaatst zo'n beding op de zwarte lijst van onrechtmatige bedingen, zonder beoordelingsvrijheid voor de rechter.
Wat is de bekwaamheidstest van artikel 1676 Ger.W.?
Iedereen die bekwaam of bevoegd is om een dading aan te gaan, kan een arbitrageovereenkomst sluiten. Was een partij onbekwaam bij het sluiten van de overeenkomst, dan kan de arbitrale uitspraak op die grond worden vernietigd.
Wie bepaalt het aantal arbiters?
De partijen bepalen dit zelf in de overeenkomst – meestal één arbiter of een driekoppig scheidsgerecht met telkens een arbiter per partij en een gezamenlijk aangestelde voorzitter.
Verschilt de Belgische aanpak van arbitrage met consumenten van andere landen?
Ja. In plaats van een niet-bindend beding (zoals in Bulgarije) of een indicatieve lijst (zoals in Roemenië), plaatst België het beding categorisch op een zwarte lijst zonder rechterlijke beoordelingsvrijheid, vergelijkbaar met Tsjechië, Polen en Hongarije.
Vergelijkbare sjablonen
Disclaimer
Dit model en deze gids hebben een algemeen informatief karakter en vormen geen juridisch advies. De geldigheid van een specifiek arbitragebeding hangt af van de concrete omstandigheden en dient voor ondertekening door een advocaat te worden beoordeeld.
