Overeenkomst voor Diensten van een Architect (Nederland)

Van redelijkerwijs behoren te ontdekken naar daadwerkelijk ontdekt

Artikel 7:758, derde lid, bevat de algemene regel: de aannemer is ontslagen van aansprakelijkheid voor gebreken die de opdrachtgever op het tijdstip van oplevering redelijkerwijs had moeten ontdekken — een subjectief, zorgvuldigheidsgebaseerd criterium. Het vierde lid maakt hierop een uitzondering specifiek voor bouwwerken: de aannemer blijft aansprakelijk voor gebreken die bij oplevering niet zijn ontdekt, ongeacht of de opdrachtgever ze redelijkerwijs had moeten ontdekken, tenzij deze gebreken niet aan de aannemer zijn toe te rekenen.

Voor een opdrachtgever die een natuurlijk persoon is en niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf, kan van dit vierde lid niet ten nadele worden afgeweken — het is een dwingendrechtelijke bodem. In andere gevallen kan er alleen ten nadele van de opdrachtgever van worden afgeweken als dit uitdrukkelijk in de overeenkomst is opgenomen. Dit sjabloon behandelt deze regel daarom niet als achtergrondinformatie, maar als een expliciete clausule die aangeeft of, en zo ja hoe, van het vierde lid wordt afgeweken.

Stilzwijgende aanvaarding en het moment van oplevering

Artikel 7:758, eerste lid, bepaalt dat wanneer de aannemer heeft aangegeven dat het werk klaar is om te worden opgeleverd en de opdrachtgever het werk niet binnen een redelijke termijn keurt en al dan niet onder voorbehoud aanvaardt, dan wel onder aanwijzing van de gebreken weigert, de opdrachtgever wordt geacht het werk stilzwijgend te hebben aanvaard. Na aanvaarding wordt het werk als opgeleverd beschouwd, en gaat volgens het tweede lid het risico op de opdrachtgever over.

Dit sjabloon vereist een expliciete opleveringsprocedure met een concrete reactietermijn, om te voorkomen dat stilzwijgende aanvaarding ontstaat zonder dat de opdrachtgever dit heeft beoogd.

Inschrijving in het architectenregister, geen vrijblijvende titel

De Wet op de architectentitel beschermt de titels architect, stedenbouwkundige, tuin- en landschapsarchitect en interieurarchitect. Artikel 2 bepaalt dat er een architectenregister is, waarin op verzoek wordt ingeschreven degene die voldoet aan de bij of krachtens deze wet gestelde eisen. Artikel 9 stelt als eis onder meer het getuigschrift van een masteropleiding op het gebied van architectuur aan een universiteit of hogeschool genoemd in de bijlage bij de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, of een door de minister aangewezen gelijkwaardige opleiding.

Dit sjabloon vereist vermelding van het inschrijvingsnummer van de architect in het architectenregister, niet slechts een diploma, omdat het voeren van de beschermde titel wettelijk aan die inschrijving is gekoppeld.

Fasen van het ontwerp en honorarium

Het ontwerpproces wordt doorgaans onderverdeeld in fasen — schetsontwerp, voorlopig ontwerp, definitief ontwerp, technisch ontwerp, bestek en directievoering — elk met een ander detailniveau en een andere aansprakelijkheid. Dit sjabloon vereist vermelding van welke concrete fasen aan de architect zijn toevertrouwd, omdat de omvang van diens aansprakelijkheid afhangt van welke fase daadwerkelijk is uitgevoerd.

Het honorarium wordt vrij tussen partijen overeengekomen — als percentage van de aanneemsom, als vast bedrag, of als combinatie daarvan per fase. Dit sjabloon vereist dat de berekeningswijze van het honorarium vooraf nauwkeurig wordt vastgelegd.

Clausule-gids

Beschrijving van het bouwwerk en toevertrouwde fasen

Welke concrete fasen aan de architect zijn toevertrouwd: schetsontwerp, voorlopig ontwerp, definitief ontwerp, technisch ontwerp, of directievoering.

Inschrijving in het architectenregister

Het inschrijvingsnummer van de architect, vereist voor het voeren van de beschermde titel.

Honorarium en berekeningswijze

Percentage van de aanneemsom, vast bedrag, of combinatie, vrij overeengekomen tussen partijen.

Tijdschema per fase

De verwachte opleverdata per fase en de gevolgen van vertraging die aan een van de partijen is toe te rekenen.

Opleveringsprocedure

Een expliciete reactietermijn om onbedoelde stilzwijgende aanvaarding volgens artikel 7:758, eerste lid, te voorkomen.

Aansprakelijkheid voor gebreken

Weerspiegelt het objectieve ontdekkingscriterium van artikel 7:758, vierde lid, voor bouwwerken, met de dwingendrechtelijke bodem voor particuliere opdrachtgevers.

Wijzigingen van de opdracht

Behandelt wezenlijke afwijkingen van de oorspronkelijke opdracht als aanvullend, expliciet overeengekomen honorarium.

Vroegtijdige beëindiging

Honorarium voor daadwerkelijk verricht werk en overdracht van documentatie om voortzetting door een andere professional mogelijk te maken.

Hoe deze overeenkomst goed op te stellen

De volgende punten hebben directe juridische gevolgen op grond van het Burgerlijk Wetboek en de Wet op de architectentitel en horen niet aan een algemeen dienstensjabloon te worden overgelaten.

• Het objectieve ontdekkingscriterium voor bouwwerken correct toepassen

  Voor bouwwerken blijft de aannemer aansprakelijk voor gebreken die bij oplevering niet zijn ontdekt, ongeacht of de opdrachtgever ze redelijkerwijs had moeten ontdekken, tenzij niet aan hem toe te rekenen.

  Artikel 7:758, vierde lid, van het Burgerlijk Wetboek Boek 7

• De dwingendrechtelijke bodem voor particuliere opdrachtgevers respecteren

  Van het vierde lid van artikel 7:758 kan niet ten nadele worden afgeweken wanneer de opdrachtgever een natuurlijk persoon is die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf.

  Artikel 7:758, vierde lid, van het Burgerlijk Wetboek Boek 7

• Inschrijving in het architectenregister vermelden

  De beschermde titel architect mag alleen worden gevoerd door wie is ingeschreven in het architectenregister volgens de bij of krachtens de wet gestelde eisen.

  Artikel 2 en artikel 9 van de Wet op de architectentitel

• Een expliciete opleveringsprocedure opnemen

  Zonder expliciete reactietermijn kan stilzwijgende aanvaarding ontstaan wanneer de opdrachtgever het werk niet binnen een redelijke termijn keurt of afwijst.

• Het honorarium vrij vastleggen, niet volgens een verplicht tarief

  Er bestaat geen verplicht honorariumtarief; de berekeningswijze moet vooraf nauwkeurig tussen partijen worden vastgelegd.

Hoe dit sjabloon voor architectendiensten te gebruiken

1. Beschrijf het bouwwerk en de toevertrouwde fasen. Vermeld het ontworpen bouwwerk en welke concrete fasen aan de architect zijn toevertrouwd.
2. Bevestig de inschrijving in het architectenregister. Vermeld het inschrijvingsnummer van de architect in het architectenregister.
3. Kom honorarium en tijdschema overeen. Leg de berekeningswijze van het honorarium en de verwachte opleverdata per fase vast.
4. Neem een opleveringsprocedure op. Bepaal een expliciete reactietermijn voor keuring en aanvaarding om onbedoelde stilzwijgende aanvaarding te voorkomen.
5. Controleer aansprakelijkheid en vroegtijdige beëindiging, en ondertekenen. Bevestig hoe aansprakelijkheid voor gebreken is geregeld en wat er gebeurt bij vroegtijdige beëindiging, en laat beide partijen ondertekenen.

Veelgestelde vragen