Rekenmachine Samengestelde Interest

Hoe samengestelde interest (rente op rente) werkt

Bij samengestelde interest ontvangt u niet alleen rente over uw oorspronkelijke inleg, maar ook over alle rente die al eerder is bijgeschreven. Zodra rente wordt bijgeschreven, wordt deze onderdeel van het saldo en gaat deze in de volgende periode zelf weer rente opleveren — daarom groeit een spaarsaldo na verloop van tijd steeds sneller in plaats van in een rechte lijn.

Neem een startbedrag van € 10.000 op een rekening met 2,5% rente per jaar, maandelijks bijgeschreven, met daarnaast een extra maandelijkse inleg van € 200. In de eerste maanden is de bijgeschreven rente nog klein ten opzichte van de bedragen die worden ingelegd. Na een aantal jaar bevat het saldo echter al meerdere rondes samengestelde rente, en versnelt de groei doordat de basis waarover rente wordt berekend steeds groter wordt. De gekozen bijschrijvingsfrequentie (maandelijks, jaarlijks, enzovoort) bepaalt hoe vaak al bijgeschreven rente zelf weer rente gaat opleveren — hoe vaker de bijschrijving, hoe verder het effectieve jaarlijkse rendement boven het genoemde nominale percentage uitkomt.

Box 3: het forfaitaire rendement op spaargeld, niet de werkelijke rente

Belangrijk om te begrijpen: de Belastingdienst belast spaargeld en beleggingen in Box 3 niet op basis van de rente die u daadwerkelijk hebt ontvangen. In plaats daarvan wordt een forfaitair (fictief, ook wel 'verondersteld') rendement toegepast op uw vermogen, waarover vervolgens belasting wordt geheven — ongeacht of uw werkelijke rente hoger of lager uitvalt. Sinds de uitspraak van de Hoge Raad van eind 2021 (het zogenoemde 'Kerstarrest') wordt dit forfait per vermogenscategorie apart vastgesteld: banktegoeden krijgen een ander, doorgaans veel lager, forfaitair percentage dan overige bezittingen zoals beleggingen, en dat percentage wijzigt elk jaar en wordt voor spaargeld pas na afloop van het kalenderjaar definitief vastgesteld. Zo bedroeg het forfait voor banktegoeden 0,92% in 2023, 1,44% in 2024 en 1,37% in 2025; voor 2026 hanteert de Belastingdienst voorlopig een vergelijkbare orde van grootte. Over dat forfaitaire bedrag wordt vervolgens 36% belasting geheven, en er geldt een heffingsvrij vermogen (in 2026 € 59.357 per persoon, het dubbele voor fiscale partners) dat buiten de heffing blijft.

Let op: dit is een fundamenteel ander mechanisme dan de nominale rente die u in dit rekenmodel invult om de groei van uw spaargeld te simuleren. Het nominale rentepercentage van dit rekenvoorbeeld (2,5%) bepaalt hoeveel uw saldo daadwerkelijk groeit; de Box 3-heffing is een aparte, jaarlijkse aanslag op basis van een verondersteld rendement over uw totale vermogen, los van de werkelijke rente die u op uw rekening bijgeschreven krijgt. Deze rekenmachine benadert dat tweede, aparte mechanisme met één representatief effectief percentage van het saldo per jaar wanneer u de belastingoptie aanzet — dit is een vereenvoudiging, geen exacte simulatie van de officiële forfaitaire percentages en schijven, die ieder jaar wijzigen. Vanaf een later jaar is bovendien een stelsel op basis van werkelijk rendement aangekondigd; tot die tijd kunt u met het formulier 'Opgaaf werkelijke rendement' bezwaar maken als uw eigen rendement lager was dan het forfait.

Spaarrekeningen in Nederland

Een vrij opneembare spaarrekening bij een Nederlandse bank geeft u op elk moment toegang tot uw geld, met een variabele rente die per aanbieder verschilt en meebeweegt met de algemene rentestand — indicatief zo'n 2–3% per jaar, maar dit wisselt sterk en moet u bij uw eigen bank controleren. Zulke rekeningen vallen doorgaans onder de Box 3-heffing zoals hierboven beschreven, ongeacht welke rente de bank u daadwerkelijk uitkeert.