Kalkulator Berat Logam
Kira berat sebarang logam (besi, tembaga, loyang, titanium dan lain-lain) mengikut bentuk, ukuran dan ketumpatan.
Kalkulator Berat Logam: Berapa Berat Bahan Logam Anda?
Sebelum anda menempah bar, paip atau kepingan logam, atau sebelum pengangkut, kren atau kurier memberikan sebut harga, biasanya anda perlukan satu angka dahulu: berapa sebenarnya berat bahagian itu? Kalkulator berat logam ini mengira angka tersebut daripada tiga perkara — bentuk bahan (bar bulat, paip bulat atau prisma segi empat tepat seperti kepingan atau bar rata), dimensinya, dan logam yang digunakan — kemudian menukar hasilnya kepada berat setiap unit, jumlah berat untuk kuantiti yang ditempah, dan anggaran kos bahan.
Ini adalah versi umum, pelbagai logam bagi kalkulator ini: ia merangkumi 13 logam dan aloi yang biasa (aluminium, magnesium, keluli, loyang, gangsa, tembaga, zink, plumbum, nikel, titanium, perak, emas dan platinum), setiap satu dengan ketumpatan rujukan piawai, serta pilihan ketumpatan tersuai untuk apa jua bahan yang tiada dalam senarai. Jika anda bekerja hampir secara eksklusif dengan satu logam dan mahukan pratetap khusus mengikut gred — pelbagai keluli atau aloi aluminium, sebagai contoh — kalkulator khusus berat keluli dan berat aluminium mengupas lebih mendalam tentang logam tersebut; alat ini dibina untuk keadaan yang lebih biasa iaitu membandingkan logam atau bekerja dengan bahan campuran.
Cara Menggunakan Kalkulator Berat Logam
- Pilih bentuk: bar bulat (pejal), paip bulat (berongga) atau prisma segi empat tepat (kepingan, plat atau bar rata).
- Untuk bar atau paip bulat, masukkan diameter luar dan pilih unitnya (mm, cm, m, in atau ft).
- Untuk paip bulat, masukkan juga diameter dalam — lubang di tengah — supaya kalkulator boleh menolak isipadu berongga daripada isipadu pejal.
- Untuk prisma segi empat tepat, masukkan lebar dan ketebalan (berserta unit) sebagai ganti diameter.
- Masukkan panjang bahan dan pilih unitnya.
- Tetapkan kuantiti — berapa banyak unit serupa yang anda timbang.
- Pilih logam atau aloi daripada senarai ketumpatan pratetap, atau beralih kepada ketumpatan tersuai (kg/m³) untuk gred atau bahan yang tiada dalam senarai.
- Pilih unit keluaran berat (kg, g, lb atau oz).
- Baca berat setiap unit, jumlah berat untuk keseluruhan kuantiti dan anggaran kos bahan, sambil melaraskan harga setiap kg mengikut pembekal anda.
Matematik di Sebalik Pengiraan
Formula asas adalah sama untuk setiap bentuk dan logam: jumlah berat = isipadu × ketumpatan × kuantiti. Hanya formula isipadu yang berubah bergantung pada bentuk yang dipilih. Bar bulat ialah silinder pejal, jadi isipadunya ialah V = π × r² × L, dengan r ialah jejari (separuh daripada diameter) dan L ialah panjang. Paip bulat ialah silinder berongga, jadi isipadunya ialah silinder luar tolak silinder dalam: V = π × (R² − r²) × L, menggunakan jejari luar R dan jejari dalam r. Prisma segi empat tepat — kepingan, plat atau bar rata — hanyalah V = L × W × T (panjang × lebar × ketebalan).
Setelah isipadu diperoleh (sentiasa ditukar secara dalaman kepada meter padu, tidak kira unit yang anda masukkan), ia didarab dengan ketumpatan logam yang dipilih dalam kg setiap meter padu untuk mendapatkan berat satu unit, dan didarab semula dengan kuantiti untuk mendapatkan jumlah berat pesanan.
Contoh pengiraan: bar bulat pejal keluli, diameter 20 mm, panjang 6 m, kuantiti 10, menggunakan ketumpatan rujukan piawai keluli iaitu 7,860 kg/m³. Jejari = 10 mm = 0.01 m. Isipadu setiap bar = π × (0.01)² × 6 = π × 0.0006 ≈ 0.0018850 m³. Berat setiap bar = 0.0018850 × 7,860 ≈ 14.82 kg. Untuk 10 bar, jumlah berat = 14.82 × 10 ≈ 148.2 kg.
Ketumpatan Rujukan Piawai mengikut Logam (kg/m³)
- Aluminium (purata): 2,700
- Magnesium: 1,780
- Titanium: 4,506
- Zink: 7,140
- Keluli: 7,860
- Loyang: 8,500
- Nikel: 8,900
- Gangsa: 8,800
- Tembaga: 8,960
- Perak: 10,490
- Plumbum: 11,340
- Emas: 19,300
- Platinum: 21,500
- Sumber: nilai ketumpatan rujukan teknikal piawai yang biasa digunakan dalam kerja logam dan pembuatan. Ini adalah purata bagi logam asas — sentiasa semak ketumpatan tepat aloi atau gred spesifik anda berdasarkan standard bahan (contohnya ASTM, EN, JIS) untuk kerja kejuruteraan yang kritikal.
Petua Praktikal dan Kesilapan Biasa
Pada harga pasaran biasa lebih kurang RM12 setiap kg untuk bar bulat keluli karbon, contoh pengiraan di atas (bar berdiameter 20 mm, panjang 6 m, kuantiti 10, dengan berat lebih kurang 148.2 kg) akan berharga anggaran RM1,778 untuk bahan mentah sahaja — pemotongan mengikut saiz, penghantaran dan sebarang rawatan permukaan adalah kos tambahan.
- Masukkan diameter penuh, bukan jejari — ini adalah kesilapan input yang paling biasa, dan kerana isipadu bergantung pada kuasa dua jejari, ia boleh menyelewengkan berat yang dikira dengan ketara.
- Bagi paip bulat, ketebalan dinding diperoleh daripada perbezaan antara diameter luar dan dalam — iaitu (diameter luar − diameter dalam) ÷ 2, bukan diameter dalam itu sendiri.
- Beralih kepada ketumpatan tersuai sebaik sahaja anda mengetahui nilai bertauliah bagi aloi atau gred tepat anda (contohnya keluli tahan karat tertentu atau siri aluminium tertentu) — pratetap di sini adalah purata rujukan umum, bukan sijil gred tertentu.
- Kalkulator ini menganggap logam pejal dengan ketumpatan seragam — salutan, penzinkan, rawatan permukaan atau lompang tidak diambil kira.
- Berat meningkat secara linear mengikut kuantiti, jadi kesilapan dimensi kecil pada satu unit akan berganda pada pesanan besar — semak semula input anda sebelum menempah kelompok besar atau menempah pengangkutan.
- Jika anda bekerja hampir secara eksklusif dengan satu logam dan mahukan pratetap khusus mengikut gred, kalkulator khusus berat keluli atau berat aluminium dibina khas untuk logam tersebut.
