Kosten van schijnzelfstandigheid (herkwalificatie-risico)
Bereken het risico van schijnzelfstandigheid: retroactieve RSZ-bijdragen over 3 jaar, bijdrageopslag van 10% en nalatigheidsinteresten als een zelfstandige wordt geherkwalificeerd tot werknemer.
Wanneer wordt een zelfstandige status als schijnzelfstandigheid aangemerkt?
In België toetst de Arbeidsrelatiewet van 2006 of een samenwerking die op papier als zelfstandige activiteit is opgezet, in de praktijk niet gewoon een verkapte arbeidsovereenkomst is. Voor de meeste sectoren gelden vier algemene criteria die samen de werkelijke gezagsverhouding bepalen; voor een aantal gevoelige sectoren — bouw, bewaking en veiligheid, schoonmaak, vervoer, land- en tuinbouw, de vleessector en sinds de Arbeidsdealwet van 2022 ook ICT — gelden negen specifieke criteria. Wordt aan minstens vijf van die negen voldaan, dan geldt een wettelijk (weerlegbaar) vermoeden van schijnzelfstandigheid.
Deze calculator maakt voor 2026 concreet wat een herkwalificatie werkelijk kost: voor de opdrachtgever de retroactieve RSZ-bijdragen, de forfaitaire bijdrageopslag en de nalatigheidsinteresten, en voor de zelfstandige zelf het nettoverlies wanneer het inkomen achteraf als loon wordt behandeld.
Wat neemt deze berekening mee
- De vier algemene criteria (of de negen sectorspecifieke criteria) die de RSZ en de rechtbanken hanteren om een gezagsverhouding vast te stellen
- De retroactieve sociale bijdragen die de opdrachtgever bij herkwalificatie moet betalen — zowel het werkgevers- als het werknemersdeel, want dat laatste kan niet op de werknemer worden verhaald
- De standaardverjaringstermijn van 3 jaar (die bij fraude of zwartwerk tot 5 jaar, en bij een ambtshalve regularisatie zelfs tot 10 jaar kan oplopen)
- De eenmalige forfaitaire bijdrageopslag van 10% en de nalatigheidsinteresten van 7% per jaar op het openstaande bedrag
- Het nettoverlies aan de kant van de (voormalige) zelfstandige zodra het inkomen als loon wordt geherkwalificeerd
